บรรจุภัณฑ์ยับยั้งจุลินทรีย์จากธรรมชาติ, ไบโอพอลิเมอร์

ดร.กฤษณา ศิรเลิศมุกุล

 

ในอดีตบรรจุภัณฑ์ใช้ประโยชน์เพียงเพื่อการป้องกันอาหารจากการปนเปื้อน สภาวะแวดล้อมจากภายนอก โดยมีคุณสมบัติสำคัญคือ ต้องไม่มีปฏิกิริยาตอบสนองกับอาหารที่บรรจุ ในขณะที่ปัจจุบันความต้องการประโยชน์ใช้สอยของบรรจุภัณฑ์มีมากกว่านั้น  เทคโนโลยีบรรจุภัณฑ์ในปัจจุบัน ต้องการการพัฒนาให้มีสมบัติที่หลากหลายเพื่อตอบสนองความต้องการในหลายด้านโดยที่ยังสามารถรักษาคุณภาพและความปลอดภัยเพื่อผู้บริโภคไว้ได้ บรรจุภัณฑ์ฉลาดเป็นแนวคิดใหม่ที่ใช้วัสดุบรรจุภัณฑ์ที่ออกแบบเป็นพิเศษเพื่อควบคุมสภาวะภายในหีบห่อเพื่อการยืดอายุของการเก็บรักษา เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและรักษาคุณภาพของอาหารโดยรักษาคุณภาพของอาหารไม่ให้ด้อยลงไป แนวคิดของบรรจุภัณฑ์ฉลาด ประกอบด้วยวัสดุพิเศษที่มีความสามารถในการสกัดกั้นออกซิเจน สกัดกั้นความชื้น และการดูดซับสารเอทิลีน รวมถึงการใช้สารยับยั้งจุลินทรีย์ผสมในเนื้อบรรจุภัณฑ์ ซึ่งกำลังได้รับการพัฒนาอย่างมากในอุตสาหกรรมอาหารและการส่งออก  

บรรจุภัณฑ์ยับยั้งจุลินทรีย์ (antimicrobial packaging) คือบรรจุภัณฑ์ที่สามารถหยุดหรือลดการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ในอาหารที่บรรจุได้ ซึ่งวัสดุที่ใช้ทำนับว่ามีความสำคัญยิ่ง เนื่องจากถึงแม้การใช้พลาสติกในการผลิตจะทำให้มีต้นทุนต่ำ แต่โดยตัวเนื้อวัสดุเองมีข้อจำกัดหลายอย่างมากในการใช้งาน จึงทำให้มีการคิดนำวัสดุประเภทไบโอพอลิเมอร์ซึ่งมีข้อดีกว่าและยังเป็นการรักษาสภาพแวดล้อม ทั้งนี้ไบโอพอลิเมอร์ที่ใช้ทำบรรจุภัณฑ์ส่วนใหญ่ได้จากธรรมชาติทั้งจากพืชและสัตว์ อาทิ แป้ง เซลลูโลส ไคติน ไคโตซาน ทั้งที่ได้จาการสังเคราะห์ทางเคมีจากโมโนเมอร์ที่เป็นอนุพันธ์ชีวภาพเช่น polylactic acid หรือ PLA  รวมถึงไบโอพอลิเมอร์ที่ได้จากการเปลี่ยนแปลงของแบคทีเรีย เช่น polyhydroxyalkanoates  หรือ PHAs

                ส่วนสารยับยั้งจุลินทรีย์ที่นิยมใช้ผสมในบรรจุภัณฑ์ เช่น potassium sorbate,  nisin, acetic acid เป็นต้น

 

เรียบเรียงจาก

กลับไปหน้าแสดงรายการ