มารู้จักกับโฟมพอลิสไตรีนกันดีกว่า (ตอนที่ 1)

สรินทร ลิ่มปนาท

    

     “โฟม” เป็นที่รู้จักและใช้งานกันอยู่ทั่วไป เช่น โฟมแผ่นสำหรับงานฝีมือ โฟมฉีดพ่นเป็นฉนวนความร้อนในเครื่องทำความเย็น กล่องโฟมใส่อาหาร โฟมกันกระแทก เป็นต้น แล้วคุณทราบหรือไม่ว่า โฟมเหล่านี้ทำมาจากพลาสติกชนิดใดและมีกรรมวิธีการผลิตอย่างไร

     “โฟม” หมายถึงพลาสติกที่นำมาผ่านกระบวนการขึ้นรูปโดยใช้สารช่วยการขยายตัว (blowing agent) เพื่อให้พลาสติกมีลักษณะฟูและเบา โฟมที่มีการนำมาใช้งานกันมาก มักจะทำมาจากพลาสติกชนิดพอลิสไตรีน ดังนั้นโฟมที่จะกล่าวถึงในตอนนี้คือโฟมพอลิสไตรีน 

    โฟมพอลิสไตรีน แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ตามลักษณะกระบวนการผลิต คือ อีพีเอส (expandable polystylene) และพีเอสพี (polystylene paper) 

    สำหรับชนิด อีพีเอส เป็นพีเอสโฟมที่ใช้แก๊สเพนเทนเป็นสารช่วยการขยายตัวในระหว่างกระบวนการพอลิเมอไรเซชันพอลิสไตรีน ทำให้แก๊สเพนเทน ถูกกักเก็บไว้ภายในเนื้อพอลิสไตรีน เมื่อนำเม็ดวัตถุดิบดังกล่าวมาผ่านกระบวนการให้ความร้อนจากไอน้ำ (steam) ความร้อนดังกล่าว จะทำให้แก๊สเกิดการขยายตัว และได้เป็นเม็ดโฟมอีพีเอสสีขาว แล้วจึงนำไปขึ้นรูป 

    กระบวนการขึ้นรูปอีพีเอสโฟม กระทำได้ 2 วิธี คือ 

    1. การอัดขึ้นรูปเป็นรูปต่างๆ ตามลักษณะของแม่พิมพ์ (shape modeling) เช่น กล่องน้ำแข็ง หมวกกันน็อค บรรจุภัณฑ์ต่างๆ 

    2. การอัดขึ้นรูปเป็นก้อนสี่เหลี่ยม (block modeling) แล้วนำมาตัดแต่งตามขนาดและรูปร่างที่ต้องการ เช่น โฟมก้อนที่ใช้ทำถนน 

    โฟมอีพีเอสนี้ประกอบด้วยเนื้อพอลิสไตรีนเพียง 2% ที่เหลือเป็นช่องอากาศถึง 98% โดยปริมาตร ทำให้เนื้อโฟมมีลักษณะฟู น้ำหนักเบามาก ซึ่งช่วยให้เกิดการถ่ายเทแรงหรือน้ำหนักได้ดี จึงเหมาะสำหรับการนำไปใช้เป็นบรรจุภัณฑ์กันกระแทก หรือทำถนนและคอสะพานป้องกันการทรุดตัว 

    อุตสาหกรรมผลิตโฟมพอลิสไตรีนชนิดอีพีเอสในประเทศไทยนี้มีมานานกว่า 40 ปี โดยแรกเริ่มเป็นการผลิตประเภทก้อนสี่เหลี่ยมเพื่อใช้ทำผนังห้องเย็น ต่อมามีการพัฒนากระบวนการผลิต และเริ่มผลิตอีพีเอสโฟมรูปร่างต่างๆ ตามความต้องการของตลาด ในปี พ.ศ. 2520 เพื่อใช้เป็นบรรจุภัณฑ์ โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเลกทรอนิกส์ ปัจจุบันมีการนำโฟมมาใช้ในการก่อสร้างอีกด้วย 

    รายละเอียดของโฟมชนิดพีเอสพีนั้นมีมาก และจะขอกล่าวในตอนต่อไป

 

เอกสารอ้างอิง

  • Thai EPS Recycling Group, Asian Manufacturers of Expanded Polystyrene, 14th Board of Directors Meeting, 28th – 30th Nov. 2001, Bangkok 2001

กลับไปหน้าแสดงรายการ