เรื่องของไหมละลาย

กฤษณา ศิรเลิศมุกุล

 

    ประวัติของด้ายเย็บแผลเริ่มเมื่อปี คริสศักราชที่ 150 โดยนักฟิสิกส์ชาวกรีกชื่อนาย Galen ซึ่งได้นำเอ็นแมวมาใช้ ทำเป็นด้ายเย็บแผล เพื่อรักษาบาดแผลให้แก่ บรรดาแกลดิเอเตอร์หรือนักต่อสู้ในสมัยนั้น เป็นเหตุให้มีการพัฒนา เพื่อการใช้ในวงการศัลยกรรม และการรักษาบาดแผลมาจนปัจจุบัน 

    แล้วด้ายเย็บแผลที่ทำจากวัสดุใด ที่บรรดาศัลยแพทย์สมัยใหม่ต้องการใช้ โดยจะต้องมีความเหมาะสม พร้อมทั้งทางเชิงกล คือมีความแข็งแรง และทางเคมี-ชีวภาพ คือสามารถเข้ากันได้ดี กับเนื้อเยื่อในร่างกาย และที่สำคัญคือสามารถย่อยสลายได้ในร่างกาย 

    คุณเคยรู้สึกประหลาดใจหรือไม่ ว่าทำไมด้ายเย็บแผล จึงสามารถยึดบาดแผลเข้าด้วยกันได้นานพอ จนกระทั่งบาดแผลหายสนิทดี โดยตัวมันไม่ละลายหรือขาดไปเสียก่อน และอะไรที่เป็นสมบัติเสริมเข้าไป ที่ทำให้มันมีความยืดหยุ่น พอที่ทำให้ศัลยแพทย์สามาถผูก หรือขมวดเป็นปมและคงอยู่ได้ พอลิเมอร์สังเคราะห์ที่ โดยเจ้าพอลิเมอร์สลายตัวได้ตามธรรมชาติ นับเป็นวัสดุที่มีความเหมาะสมยิ่ง หรือตรงกับความต้องการ เพื่อใช้งานเป็นด้ายเย็บแผลที่สลายตัวได้ ในร่างกายหรือที่เรียกกันว่าไหมละลาย 

    เจ้าพอลิเมอร์ที่สลายตัวได้นี้ จะเกิดการสลายได้โดยเอ็นไซม์ในร่างกาย หรือโดยการเกิดไฮโดรลิซิส (การทำปฏิกิริยากับน้ำ) ซึ่งผลผลิตที่ได้ จากการการสลายของมันในร่างกาย ก็ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกายแม้แต่น้อย 

    สำหรับพอลิเมอร์สังเคราะห์ตามธรรมชาติ ที่ใช้ทำไหมละลาย ซึ่งใช้กันทั่วไปในทางการแพทย์ จะเป็นชนิดที่ทำจาก พอลิเมอร์สังเคราะห์จำพวก linear aliphatic polyesters ซึ่งที่ใช้กันอยู่ทั่วไป กับบาดแผลภายใน คือ PGA หรือ poly(glycolic acid) ซึ่งสังเคราะห์จากไดเมอร์ของ gylcolic acid เจ้า PGA นี้จะสลายตัวได้โดยการเกิดไฮโดรลิซิส ได้เป็นคารบอน ไดออกไซด์และไกลโคลิกแอซิด ซึ่งจะถูกขับถ่ายออกมาหรือถูกย่อยสลายโดยเอ็นไซม์ในร่างกายเเละแปรสภาพไปเป็นสารที่นำไปใช้ในกระบวนการเมตาบอลิซึ่มของร่างกายต่อไป 

    PLA หรือ พอลิแลคติกแอซิด เป็นไหมละลายที่ถูกผลิตใช้ทางการค้าอีกชนิดหนึ่ง เตรียมได้จาก แลกติกแอซิด โมโนเมอร์โดยปฏิกิริยาพอลิเมอร์ไรเซชัน พอลิแลกติกแอซิดจะเสื่อมสลายได้เป็นแลกติกแอซิดและถูกนำไปใช้ในกระบวนการเมตาบอลิซึ่มในร่างกาย เกิดคารบอนไดออกไซด์และน้ำซึ่งจะถูกขับถ่ายออกไป     

    ภายหลังมีการสังเคราะห์ โคพอลิเมอร์ หรือ พอลิเมอร์ผสมของแลกติกแอซิด และไกลโคลิกแอซิด ทำให้ไดพอลลิเมอร์ผสม ที่มีสมบัติเด่นของพอลิเมอร์ทั้งสอง คือ ได้ไหมละลายที่มีความแข็งแรงมากขึ้น (เนื่องจากPGA) และเกิดการเสื่อมสลายช้าลง(เนื่องจาก PLA)

 

เอกสารอ้างอิง

  • Kerry K.Karukstis and Gerald R. Van Hecke ”Chemistry connection” The Chemical Basis of Everyday Phenomena. Harcourt Acedemic Press, San Diego, 2000.

กลับไปหน้าแสดงรายการ